Sırbistan Sırbistan Devlet Başkanı Sırbistan'da Yaşam

Sırbistan’da Öğrenci Listesi, Anketler ve SNS’in Aday Belirsizliği

Ağustos 27, 2026 7 Min Read

Sırbistan’da Erken Genel Seçim

Seçim takvimi henüz kesinleşmedi

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, 21 Ağustos’ta Sırbistan Radyo Televizyonu’na (RTS) yaptığı açıklamada, mevcut duruma göre ülkenin 18 ya da 25 Ekim’de sandık başına gideceğini, hangi tarihin kesinleşeceğinin birkaç gün içinde belli olacağını söyledi. Seçim kampanyasının 45-60 gün süreceği daha önce açıklanmıştı. Resmî seçim kararnamesinin eylülün ilk on gününde, muhtemelen Hükûmet’in Cumhurbaşkanlığı’na sunacağı gerekçeli öneriyle çıkması bekleniyor.

Erken seçim kararı, Kasım 2024’te Novi Sad tren garında bir saçağın çökerek 16 kişinin ölümüne yol açmasının ardından 18 aydır süren, öğrenci öncülüğündeki hükûmet karşıtı protestoların baskısıyla geldi. Muhalefet, insan hakları örgütleri ve protestocular, facianın kamu ihalelerindeki denetimsizlik ve yolsuzluk iddialarıyla bağlantılı olduğunu savunuyor.

Öğrenci Listesi: Henüz resmî olarak kurulmadı, ama gündemi belirliyor

Sırbistan medyasında “Studentska lista” (Öğrenci Listesi) olarak anılan ve “bloke öğrenciler” (studenti u blokadi) hareketinin öncülüğünde şekillenen liste, “Studentska lista” adlı bir dernek olarak 2028’e kadar geçerli olacak şekilde Mayıs 2026’da APR’ye (Şirketler Sicili Ajansı) resmen tescil edildi (Danas, Ağustos 2026). Ancak bu yazının kaleme alındığı tarih itibarıyla seçime girecek bir hareket resmen kurulmuş ve tescil edilmiş değil. Bunun sebebi de adaylarını korumak olarak belirtiliyor. Liste, protesto hareketinin talepleri temelinde bir program açıkladı; bu programın öne çıkan başlıkları şöyle özetlenebilir:

Kamu yararını ilgilendiren tüm konularda eksiksiz, doğru ve zamanında haber verilmesi yönünde anayasal hakların hayata geçirilmesi
Elektronik Medya Kurulu’nun (REM) yönetim ve denetim kurulu bileşimine ilişkin mevzuat hükümlerinin uygulanması, medyanın tarafsız yayın yapması
Seçmen listelerinin kapsamlı biçimde denetlenmesi (revizyonu)
Seçmenler üzerinde baskı ve gözdağının önlenmesi, oy hakkının her türlü kötüye kullanımının engellenmesi ve yaptırıma bağlanması
Seçimlerin düzenlenmesi ve denetiminden sorumlu tüm kurumların işlevsel biçimde çalışmasının sağlanması

Aday olma koşulları arasında Sırbistan vatandaşı ve reşit olma şartı yer alıyor; listeye kimlerin gireceğine dair nihai kararı, kimliği kamuoyuna açıklanmayan öğrenci pleneumları (plenum) veriyor.

Aday belirleme süreci: “Đokić krizi”

Hareketin sözcülüğünü zaman zaman üstlenen Belgrad Üniversitesi Rektörü Vladan Đokić, aylardır listenin başbakan ya da cumhurbaşkanı adayı olup olmayacağı sorularına açık yanıt vermekten kaçınıyor. Ağustos ayı başında öğrenci pleneumlarının hazırladığı ve kapalı Viber gruplarında dolaşan 39 sayfalık bir belgede, Đokić’in “Belgrad Su Üzerinde” (Beograd na vodi) projesi ve Bakan Siniša Mali’nin doktora tezi tartışmasına ilişkin sessizliği gerekçe gösterilerek “listeye yüksek riskli” olduğu değerlendirmesi yapıldı ve adının listeden çıkarılması yönünde görüş bildirildi. Aynı belgede akademisyen Milo Lompar’ın adı da tartışmalı isimler arasında geçiyor. Bu gelişme, hareketin merkezî bir liderlik yapısından kaçınma stratejisinin, aday belirleme sürecinde de belirsizlik yarattığını gösteriyor.

Anket verileri: Kaynağa göre keskin farklılıklar

Sırbistan’da kamuoyu araştırmaları, araştırmayı yürüten kuruluşun siyasi yakınlığına göre birbirinden ciddi biçimde ayrışan sonuçlar veriyor. Bu, hem Sırbistan basınının hem de uluslararası basın izleme kuruluşlarının yıllardır işaret ettiği bir sorun; bu nedenle aşağıdaki verileri kaynağıyla birlikte, karşılaştırmalı biçimde aktarıyoruz.

Bağımsız/sivil toplum kökenli araştırmalar

CRTA (Sırbistan’ın en köklü seçim gözlem ve şeffaflık örgütlerinden biri), 10-24 Haziran 2026 tarihleri arasında 2.324 kişilik temsili bir örneklemle yüz yüze yaptığı ankette, kararlı seçmenler arasında Öğrenci Listesi’ne %44,9, SNS’e %35,7, SPS’e (Sırbistan Sosyalist Partisi) %3,8 destek tespit etti; diğer partilerin tek başına baraj sınırını (%3) aşamadığı belirtildi.

Nova srpska politička misao (NSPM) dergisinin Temmuz 2026’da yaptırdığı, 1.000 kişilik temsili örneklemli ankete göre ise Öğrenci Listesi kararlı seçmenler arasında yaklaşık %40‘a, iktidar bloğu (SNS-SPS-radikaller ittifakı) ise %33 civarına yerleşti; anketi yorumlayan NSPM editörü Đorđe Vukadinović, bu oranların seçimde iktidar bloğu için %42-44 aralığına dönüşebileceğini öngördü. Sol muhalefet %8-10, sağ muhalefet ise %4-6 bandında ölçüldü.

İktidara yakın/devlet destekli kuruluşlar

Ipsos‘un Ekim ayı için Kurir gazetesine özel paylaştığı belirtilen bir ankette (varsayımsal 2 Kasım seçim senaryosu), SNS listesinin %49,1, “sözde öğrenci listesi”nin ise yalnızca %9,2 destek aldığı iddia edildi; aynı ankete göre SPS %4,7, DS %4,4 ile barajı aşan diğer partiler arasında sayıldı. Bir önceki aya ait Ipsos verisinin SNS’i %46,6’dan %48,2’ye çıkardığı belirtiliyor.

Faktor Plus‘ın Nisan 2026 anketine göre ise SNS %46,4, Öğrenci Listesi %28,7, AB yanlısı muhalefet bloğu toplam %8,6 olarak ölçüldü.

Bir üçüncü, siyasi yakınlığı daha az belirgin bir derleme sitesi (rejtingpolitickihstranaka.rs), CRTA, Ipsos, Faktor Plus ve NSPM verilerini bir araya getirerek, SNS’in tek başına en güçlü parti konumunu koruduğunu (yaklaşık %45-47) ancak muhalefetin/öğrenci hareketinin birleşik senaryolarda %41-46 bandına ulaşabileceğini, sonucun büyük ölçüde kararsız seçmenlerin yönelimine ve muhalefetin birleşme derecesine bağlı olacağını değerlendiriyor.

Europe Elects verileri

Avrupa çapında anket derleme platformu Europe Elects, Sırbistan anketlerini de Avrupa parti ailesi etiketleriyle (SNS-EPP, SPS~S&D vb.) düzenli olarak paylaşıyor.

Güncelleme (doğrulandı): NSPM’nin 2-12 Temmuz 2026 saha tarihli, 1.000 kişilik örneklemli anketine ait şu sonuçlar @EuropeElects hesabından 6 Ağustos 2026’da paylaşılmıştır: Öğrenci Listesi %40, SNS+ (SNS-EPP) %38, NPS/EU/NLS/PODES koalisyonu %6, SPS %5, PES %4, Mi-Snaga naroda %4, NADA %2 (karşılaştırma noktası: 24 Temmuz 2025 anketi). Bu haberin muhabiri, paylaşımı doğrudan @EuropeElects hesabıyla yazışarak teyit etmiş; hesap yöneticisi, paylaşılan verinin güvenilir bir araştırmaya ait olduğunu ve kullanılabileceğini bildirmiştir. Ayrıca içerik, Danas ve 021.rs‘nin bağımsız biçimde haberleştirdiği aynı NSPM Temmuz 2026 anketiyle (Öğrenci Listesi ~%40, iktidar bloğu ~%33-34, SNS+SPS+diğerleri toplamı %42-44 öngörüsü — bkz. yukarıki bölüm) yapısal olarak da örtüşmektedir: SNS+SPS toplamı (%38+%5=%43) Vukadinović’in öngördüğü %42-44 aralığına denk düşüyor.

Bunun dışında, açık aramada bulabildiğimiz diğer Sırbistan verileri 2025 saha tarihli:

Kurum	Senaryo	Saha tarihi	Örneklem	Sonuç
NSPM	Çok partili	2-12 Temmuz 2026	1.000	Öğrenci Listesi %40, SNS+ %38, NPS/EU/NLS/PODES %6, SPS %5, PES %4, Mi-SN %4, NADA %2 (muhabir tarafından EuropeElects’le doğrudan teyit edildi)
CRTA	İki seçenekli (Vučić listesi vs. öğrenci listesi)	13-27 Eylül 2025	2.020	Öğrenci Listesi %51, SNS+ %37
Sprint Insight	Üç seçenekli (iktidar/birleşik muhalefet/öğrenci listesi)	23 Haziran-5 Temmuz 2026	1.458	Öğrenci Listesi %46, SNS/SPS+ %41, Birleşik muhalefet %10
NSPM	İki bloklu (iktidar vs. muhalefet+öğrenci)	2-20 Temmuz 2025	1.100	Birleşik muhalefet+öğrenci %56, SNS/SPS+ %44
Faktor Plus	Çok partili	15-25 Temmuz 2025	1.200	SNS+ %48, Öğrenci Listesi %9, SPS %7, kalan oylar dağınık
Ipsos	Çok partili (protestolar öncesi referans)	Ekim 2024	—	SNS %48, diğer partiler tek haneli

Üç metodolojik uyarı:

Sprint Insight kaynaklı veri temkinli okunmalı; bu şirket Sırp medyasında (Informer) “sahte blokader ajansı” olarak nitelenip güvenilirliği tartışmaya açılmış durumda.
Europe Elects’in kendi resmî hesabı, 27 Ocak 2026’da Sırp sosyal medyasında dolaşan ve kendi logosunu taklit eden sahte bir anket görselini (sözde Sprint Insight kaynaklı, öğrenci+muhalefet birleşik listesine %57,8 veren) açıkça “sahte/uydurma” ilan etmişti (kaynak: pink.rs, 27 Ocak 2026). Bu, Sırbistan bağlamında EuropeElects markasını taklit eden içeriklerin dolaştığının somut bir örneği. Bu nedenle sahada “EuropeElects diyor ki…” diye paylaşılan her görsele değil, yalnızca doğrudan europeelects.eu veya @EuropeElects hesabından doğrulanabilen paylaşımlara güvenilmelidir.
Yukarıda aktarılan 6 Ağustos 2026 tarihli NSPM verisi, muhabirin @EuropeElects hesabıyla doğrudan yazışarak aldığı teyide dayanmaktadır — bu, gazetecilik açısından geçerli bir doğrulama yöntemidir (birincil kaynakla doğrudan iletişim). Yine de okurun bilmesi gereken kısım şu: bu teyit, tarafımızca bağımsız biçimde görülüp incelenebilen kamuya açık bir belge (ör. ekran görüntüsü, resmi bir açıklama linki) değil, muhabirin özel yazışmasına dayanmaktadır.

Europe Elects’in tam anket veri tabanı (CSV) yalnızca akademik araştırmacılara ücret karşılığında (€15/ülke) açık; bu nedenle platformun elinde 2026’ya ait, herkese açık biçimde paylaşılmamış daha güncel veriler bulunup bulunmadığı doğrulanamamaktadır.

Metodolojik uyarı: Ipsos ve Faktor Plus’ın bazı sonuçları, hükûmete yakın Informer gazetesi üzerinden kamuoyuna duyuruluyor ve zaman zaman (örneğin SNS’e %58-60 verildiği bildirilen ölçümlerde) diğer kuruluşların bulgularıyla örtüşmeyen, aşırı yüksek iktidar desteği rakamları içeriyor. Bu husus, hem Danas hem de N1 gibi bağımsız yayın organları tarafından defalarca eleştiri konusu edildi; bazı Sırp analistler karşı tarafın (örneğin “Sprint insajt” adlı bir şirketin) anketlerini de güvenilmez ilan etti. Bu karşılıklı itham ortamı, Sırbistan’daki kamuoyu araştırmalarının bağımsız denetimden yoksun olduğunu ve okurun her anketi kaynağıyla birlikte değerlendirmesi gerektiğini gösteriyor. Elimizdeki veriler ışığında kesin ve tarafsız bir “gerçek” oy yüzdesi bulunmamaktadır — bu konuda net bir rakam vermek yanıltıcı olur.

SNS’in aday belirsizliği — ve önemli bir düzeltme

SNS’in Aleksandar Vučić’i aday göstermeyeceği yönündeki iddiayı resmen doğrulayamadım; aksine, mevcut haberler bunun tersini gösteriyor. SNS lideri ve Cumhurbaşkanlığı danışmanı Miloš Vučević, 25 Ağustos’ta K1 televizyonunda yaptığı açıklamada, partinin seçim listesini iki hafta içinde toplanacak Genel Kurul’da (Glavni odbor) belirleyeceğini, listenin muhtemelen “Birleşik Sırbistan – Aleksandar Vučić” (Ujedinjena Srbija – Aleksandar Vučić) adını taşıyacağını ve Vučić’in listenin başında yer alarak partinin başbakan adayı olmasının SNS’in beklentisi olduğunu söyledi. Vučević, nihai kararın Vučić’e ait olduğunu ekledi.

Vučić ise cumhurbaşkanlığı görevini sürdürürken parlamento seçim kampanyasına katılmayacağını, gerekli işleri tamamladıktan sonra istifa edeceğini açıklamış durumda; SNS’in cumhurbaşkanlığı adayının kim olacağının ise ancak parlamento seçimlerinden sonra belli olacağını belirtti. Ayrıca, koalisyon ortağı SPS’in bu seçimlere bağımsız girme kararı, SNS’in ittifak yapısında olası bir değişikliğe işaret ediyor.

“Jutarnji list” (Hırvatistan merkezli bir gazete) ile SNS’in aday süreci arasında doğrudan bir bağlantıya dair kaynaklarda herhangi bir bilgiye rastlamadım; bu noktada net bilgi bulunmamaktadır.

Seçimle Sırbistan’da nelerin değişebileceği

Elimizdeki doğrulanabilir bilgiler ışığında, bu seçimin gündemdeki başlıca kırılma noktaları şöyle özetlenebilir:

Hükûmet değişikliği ihtimali: CRTA ve NSPM gibi bağımsız kaynaklı anketler, iktidar bloğu ile öğrenci/muhalefet bloğu arasındaki farkın daraldığını, hatta bazı ölçümlerde öğrenci listesinin öne geçtiğini gösteriyor; ancak Ipsos ve Faktor Plus gibi diğer kaynaklar SNS’in açık farkla önde olduğunu bildiriyor. Bu nedenle hükûmetin değişip değişmeyeceği konusunda kesin bir öngörüde bulunmak şu an için mümkün değildir.
Medya mevzuatında olası reform talepleri: Öğrenci Listesi’nin programı, REM’in yeniden yapılandırılmasını ve medyanın tarafsız yayın yapmasını açıkça talep ediyor; bu, iktidar değişirse gündeme gelebilecek bir reform alanı olarak öne çıkıyor.
Seçim güvenliği ve seçmen listeleri: Aynı programda yer alan seçmen listelerinin denetlenmesi talebi, geçmiş seçim döngülerinde muhalefetin ve uluslararası gözlemcilerin (AGİT dâhil) dile getirdiği düzenlilik sorunlarıyla bağlantılı.
Cumhurbaşkanlığı seçimi ihtimali: Vučić’in ikinci döneminin resmî bitiş tarihi Mayıs 2027; ancak erken parlamento seçimiyle eş zamanlı ya da hemen ardından bir cumhurbaşkanlığı seçimi yapılması ihtimali kaynaklarda tartışılıyor, fakat bu konuda da kesinleşmiş bir tarih ya da karar bulunmamaktadır.
SPS ile ittifak yapısının değişmesi: SPS’in bağımsız girme kararı, SNS’in on yılı aşkın süredir sürdürdüğü koalisyon yapısında bir kırılmaya işaret ediyor; bu da parlamento sonrası hükûmet kurma matematiğini etkileyebilir.

Kaynakça

Hürriyet, “Sırbistan’da erken seçim kararı”, 21 Ağustos 2026
Cumhuriyet, “Sırbistan’da protestoların ardından erken seçim kararı”, 28 Haziran 2026
Danas, “Vukadinović: Studentska lista je porasla do blizu 40 odsto…”, 23 Temmuz 2026
Danas, “Koga ‘gađaju’ studenti i šta govore istraživanja javnog mnjenja?”, 25 Temmuz 2026
Naslovi.net (CRTA anket haberi), 17 Temmuz 2026
Nova.rs / Radar, “Mlađi od studenata i obrazovaniji od rektora”, Temmuz 2026
N1info, “Program studentske liste i uslovi za kandidate”
Kurir, “Dosije Vladana Đokića na 39 strana…”, Ağustos 2026
Danas, “‘Nepostojeće’ kandidovanje za premijera…”, 1 Temmuz 2026
SD.rs / Telegraf.rs, “Vučević otkrio da li će Vučić biti kandidat za premijera…”, 25 Ağustos 2026
NSReporter, “Vučević najavio odluku za dve nedelje…”, 25 Ağustos 2026
Alo.rs, Informer.rs (Ipsos/Faktor Plus anket haberleri — iktidara yakın kaynak, temkinli okunmalı)
Bakarec.com, “Rezultati istraživanja ‘Faktora plus’ – pomor opozicije!”, 3 Mayıs 2026
rejtingpolitickihstranaka.rs (anket derleme sitesi)
Europe Elects (@EuropeElects, X/Twitter paylaşımları — CRTA, Sprint Insight, NSPM, Faktor Plus, Ipsos verilerinin Avrupa parti ailesi etiketli aktarımı)
Europe Elects (@EuropeElects), 6 Ağustos 2026 tarihli paylaşım — NSPM Temmuz 2026 anketi; muhabir tarafından hesap yöneticisiyle doğrudan yazışma yoluyla teyit edildi
Pink.rs, “Raskrinkana velika režija… Europe Elects potvrdio: OVO JE FALSIFIKAT!”, 27 Ocak 2026
Grokipedia, “Europe Elects” sayfası (Şubat 2026 güncellemesi — Sırbistan bağlamında sahte EuropeElects paylaşımları uyarısı)

Not: Bu metin, yalnızca yukarıda listelenen kaynaklarda doğrulanabilir bulgulara dayanmaktadır. Kaynaklarda net veri bulunmayan noktalar (“kesin bilgi bulunmamaktadır” ifadesiyle) ayrıca belirtilmiştir. Sırbistan’daki kamuoyu araştırmaları kurumsal bağımsızlık açısından tartışmalı olduğundan, tüm anket verileri kaynağıyla birlikte okunmalıdır.

Tags: