Avrupa Sınır ve Sahil Güvenliği Ajansı Frontex, Genel Direktör Hans Leijtens’in 1-3 Haziran 2026 tarihleri arasında yaptığı üç günlük ziyaretin ardından Sırbistan ve Bosna-Hersek ile işbirliğini derinleştirdi.
Ziyaret sırasında Leijtens, Sırbistan İçişleri Bakanlığı ile bir Ortaklık Akademisi Anlaşması, Avrupa Birliği’nin Bosna Hersek’teki askeri misyonu olan EUFOR Althea ile bir Niyet Mektubu ve Ajans’ın ülkedeki faaliyetlerine ilişkin şikayet mekanizması konusunda Bosna Hersek Güvenlik Bakanlığı ile bir Mutabakat Zaptı imzaladı.
Sırbistan buluşması, halihazırda güçlü olan operasyonel ortaklığı temel alarak eğitim ve kurumsal bağlara odaklandı. Bosna-Hersek’te ise Frontex, 11 Haziran 2025 tarihli statü anlaşması kapsamında ortak operasyonuna başladı. Bu ziyaret, Ekim 2025’te tam ölçekli operasyonun ülkenin komşularıyla olan sınırlarına genişletilmesinin ardından gerçekleşti; bu genişletme kapsamında, yoğun göç akışının yaşandığı bir güzergâh olan Sırbistan sınırına ilk kez ulaşıldı.
1 Haziran’da Belgrad’da Leijtens ile Sırbistan İçişleri Bakanı Ivica Dačić tarafından imzalanan Ortaklık Akademisi Anlaşması, Sırbistan İçişleri Bakanlığı’nı AB üyesi olmayan bir ülkedeki ortak eğitim kurumu olarak Frontex Ortaklık Akademileri ağına dahil etmektedir. Anlaşma, ortak eğitim standartlarını güçlendirmek ve sınır ve sahil güvenlik eğitiminin modernizasyonunu desteklemek amacıyla Sırp sınır muhafızlarına Frontex atölye çalışmalarına, kurslarına, ortak projelere, değişim ve hareketlilik programlarına ve e-Öğrenme imkânlarına erişim imkânı sağlamaktadır. Anlaşma ayrıca, Sırp sınır muhafızlarının eğitim müfredatını Frontex standartlarıyla uyumlu hale getirme taahhüdünü de yansıtmaktadır; bu, AB aday ülkesi olarak Sırbistan’ın daha geniş kapsamlı 24. Bölüm yükümlülükleri çerçevesinde yer almaktadır.
Frontex İcra Direktörü Hans Leijtens, “Sırbistan, Batı Balkanlar’da önemli bir ortaktır ve son yıllarda birlikte kurduğumuz işbirliği, yolumuza devam etmemiz için bize sağlam bir temel sağlıyor” dedi. “Sırbistan İçişleri Bakanlığı’nı Ortaklık Akademileri ağımıza dahil etmek, hem bizim hem de onların görevlilerinin ortak standartlara göre eğitim alacağı anlamına geliyor. Avrupa entegre sınır yönetimini pratikte bu şekilde genişletiyor.”
SIRBİSTAN SINIRLARINI AVRUPA STANDARTLARINA TESLİM EDİYOR
BELGRAD – Batı Balkan rotasındaki düzensiz göç baskısını ve sınır yönetimini Brüksel’in tam kontrolüne yaklaştıran tarihi bir adım daha atıldı. Sırbistan Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Ivica Dačić ile Avrupa Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansı (Frontex) Genel Direktörü Hans Leijtens, Belgrad’da bir araya gelerek Sırbistan’ın “Frontex Ortak Akademileri Ağı”na (Frontex Partnership Academies Network) katılımını öngören ortaklık anlaşmasını imzaladı.
Bu imza, Sırbistan’ı AB üyesi olmayan bir ülke olarak Frontex’in kurumsal eğitim ağına “ortak eğitim kurumu” statüsüyle dahil ediyor. Anlaşma, Sırp sınır muhafızlarının eğitim müfredatının AB standartlarına tamamen uyumlu hale getirilmesini (Fasıl 24 gerekliliği) ve Frontex’in e-öğrenme, değişim programları ile saha çalıştaylarına doğrudan erişimini yasal güvenceye bağlıyor.
[Sırbistan Sınır Polisi] ➔ (Ortak Akademiler Ağı) ➔ [AB Standartlarında Müfredat & Fasıl 24 Uyumu]
Sırp Medyası Nasıl Gördü? “Avrupa’nın Güvenilir Ortağıyız”
Resmi devlet çizgisine yakınlığıyla bilinen Tanjug Haber Ajansı ve köklü Politika Gazetesi, İçişleri Bakanlığı’nın (MUP) açıklamalarını öne çıkararak anlaşmayı Sırbistan’ın jeopolitik bir başarısı olarak servis etti. Sırp basınında yer alan haberlere göre Ivica Dačić, imza töreninde Sırbistan’ın AB için ne kadar vazgeçilmez bir kale olduğunu şu sözlerle vurguladı:
“Sırbistan, sınır güvenliği ve göç yönetimi alanlarında Avrupa Birliği’nin güvenilir ve inanılır bir ortağı olmaya devam etmektedir. Frontex ile yürüttüğümüz bu ortaklık, içişleri alanında AB kurumlarıyla geliştirdiğimiz en ileri iş birliği biçimlerinden biridir ve düzensiz göçle mücadelede sahada somut sonuçlar vermektedir.”
Politika gazetesinin analizinde ise bu adımın, 1 Nisan 2025 tarihinde yürürlüğe giren ve Frontex güçlerine Sırbistan topraklarında geniş operasyonel yetkiler tanıyan “Yeni Statü Anlaşması”nın bir devamı ve kurumsal tahkimi olduğuna dikkat çekildi. Gazete, kurulacak olan “Ulusal Koordinasyon Merkezi” sayesinde Belgrad ile Varşova (Frontex Karargahı) arasında anlık veri akışı sağlanacağını yazdı.
Brüksel’in Perspektifi: “Pratikte Entegre Sınır Yönetimi”
Frontex cephesi ise anlaşmaya tamamen operasyonel ve teknik bir vizyonla yaklaşıyor. Belgrad’daki imza töreninde konuşan Frontex Genel Direktörü Hans Leijtens, Sırbistan’ın Batı Balkanlar’daki anahtar konumunun altını çizdi:
“Sırbistan, Batı Balkanlar’da hayati bir ortaktır ve son yıllarda birlikte inşa ettiğimiz güven, yolumuza devam etmek için bize güçlü bir temel sağlıyor. Sırbistan İçişleri Bakanlığı’nı Ortak Akademiler ağımıza dahil etmek, bizim subaylarımız ile onların muhafızlarının aynı ortak standartlarda eğitilmesi anlamına geliyor. Avrupa Entegre Sınır Yönetimi’ni pratikte tam olarak bu şekilde genişletiyoruz.”
Madalyonun Diğer Yüzü: “Fasıl 24” Baskısı ve Egemenlik Tartışmaları
Resmi kanallar iş birliğinin terör ve kaçakçılıkla mücadele boyutunu parlatırken, Sırbistan’daki bağımsız sivil toplum kuruluşları ve sığınmacı hakları savunucuları (örneğin Centar za zaštitu i pomoć tražiocima azila – Sığınmacı Koruma ve Yardım Merkezi) sürece daha temkinli yaklaşıyor.
Bağımsız analistlerin yerel medyaya yansıyan yorumlarına göre; Belgrad yönetimi bir yandan AB üyelik müzakerelerinde tıkanan siyasi fasılları açabilmek için Brüksel’e “Sınırlarınızı biz koruyoruz” mesajı veriyor, diğer yandan ise kendi egemenlik alanındaki sınır kolluk kuvvetlerinin eğitimini ve denetimini tamamen bir Avrupa ajansına devrediyor.
AB’nin yeni Göç ve İltica Paktı’nın getirdiği ağır yükümlülükler kapıdayken, Sırp sınır polisinin “Frontex standartlarına” getirilmesi, ilerleyen dönemde AB sınırları dışından geri itilecek göçmenlerin Sırbistan içindeki geçici toplama kamplarında tutulmasının da altyapısını hazırlıyor olabilir. Her halükarda, 2026 yazında Belgrad’ın sınır hattı, artık Brüksel’in teorik müfredatıyla şekilleniyor.
