SIRBİSTAN VE BOSNA-HERSEK’TE EŞ ZAMANLI GÖÇMEN OPERASYONLARI VE SINIR KRİZİ
BEOGRAD / SARAJEVO – Son yıllarda Batı Balkan rotası, düzensiz göç ve uluslararası insan kaçakçılığı şebekelerine karşı yürütülen en yoğun operasyonel hareketlere sahne olmaya devam ediyor. Sırbistan genelinde kolluk kuvvetleri periyodik olarak geniş çaplı “süpürme” hareketleri yaparken, Bosna-Hersek ve Hırvatistan sınır hattında ise geri itmeler (pushback) ve insani hak ihlalleri ekseninde diplomatik gerilim tırmanıyor. Geriye dönük bir tarama yaptığımızda, bir fikir oluşturmak için farklı yıllarda yapılmış operasyonları kısaca derlemeye çalıştım. Burada amaç hem uzun yıllardır yaşanan dramı anlatmak hem de 10 yılı aşkın süredir benzer operasyonların sürmesine rağmen Batı Balkan rotasının hâlâ göç, iltica, kaçakçılık başlıklarına sahip yüzlerce güncel gelişmeye gebe olduğunu göstermek.
Sırbistan: Kent Merkezlerinden Sınır Kuşaklarına Büyük Süpürme Harekatı
Sırbistan İçişleri Bakanlığı (MUP) ve Jandarma (Žandarmerija) ekipleri, hem metropollerde hem de kritik sınır kasabalarında koordineli baskınlar gerçekleştirdi.
- Belgrad Merkezinde Kontroller: Emniyet güçleri, başkentin kalbi sayılan Stari Grad ve Savski Venac belediyeleri sınırları dahilinde gerçekleştirdikleri düzenli kontrollerde 90’dan fazla illegal göçmeni yakalayarak resmi kabul merkezlerine sevk etti.
- Sınır Hattında Cephanelikler Dağıtıldı: Operasyonların asıl büyük ayağı ise kuzey ve güney sınır kuşağında (Pirot, Subotica, Kikinda ve Sombor) yoğunlaştı. Sırp basınına yansıyan verilere göre, sadece bu hafta içinde yüzlerce düzensiz göçmen geçici kamplardan tahliye edilirken; kaçakçıların saklandığı yeraltı sığınaklarında (zemunice) 5 otomatik tüfek, çok sayıda tabanca, 1.500’den fazla mühimmat ve sınır tellerini aşmak için kullanılan düzenekler ele geçirildi.
[MUP / Žandarmerija] ➔ [Savski Venac & Stari Grad] ➔ 90+ Tahliye
➔ [Pirot, Subotica, Kikinda] ➔ Silah & Mühimmat Depolarının İmhası
Bosna-Hersek: Ilidža Baskınları ve Sınır Ötesi Suç Ağları
Rotanın bir sonraki durağı olan Bosna-Hersek’te de operasyonel hareketlilik zirvedeydi. Služba za poslove sa strancima (Yabancılar İşleri Servisi) ve yerel güvenlik birimleri, başkent Saraybosna’nın Ilidža bölgesinde yürüttükleri nokta operasyonla prekogranični kriminal (sınır ötesi suç) ve kaçakçılık ağlarıyla bağlantılı onlarca yabancı uyrukluyu gözaltına aldı. Bosna Savcılığı, son dönemde yakalanan kaçakçılar arasında Türkiye, Moldova, Ukrayna ve Mısır vatandaşlarının oranındaki artışa dikkat çekti.
Diğer taraftan, Hırvatistan-Bosna sınırının sıfır noktasında yer alan tarihi Željava Hava Üssü yakınlarında AB Göç Paktı kapsamında kurulması planlanan 1.500 kişilik kayıt merkezi, Una-Sana Kantonu’nda halk ve yerel yöneticiler arasında panik yaratmaya devam ediyor.
Sınırda Dijital Şiddet ve Diplomatik Tepki
Haftanın en çok tartışılan konusu ise Hırvatistan sınır polisinin göçmenleri Bosna topraklarına geri iterken uyguladığı yeni “taktiksel şiddet” oldu. İnsan hakları örgütleri, geri itilen göçmenlerin telefonlarının GPS modüllerinin ve ekranlarının kasten kırılarak “coğrafi kanıt” üretmelerinin engellendiğini raporluyor.
Konuya ilişkin yerel basına açıklamalarda bulunan Bosna-Hersek yetkililerinden Željka Cvijanović, devletlerin kendi sınırlarını koruma hakkı olduğunu kabul etmekle birlikte, sınır hatlarında yaşanan “şiddet ve vahşeti” (nasilje i divljaštvo) kesinlikle desteklemediklerini ve bu durumun kabul edilemez olduğunu sert bir dille ifade etti.
Kaynakça ve Bağlantılar
Haberin hazırlanmasında aktif olarak kullanılan ve Batı Balkan medyasında öne çıkan resmi raporlar ile haber linkleri aşağıda listelenmiştir:
- Pirotske Vesti (Sırbistan):Žandarmerija’nın sınır hatlarındaki operasyonları ve Pirot genelindeki düzensiz göçmen kamplarının tahliyesi.
- Južne Vesti (Sırbistan):Sınır bölgelerinde ele geçirilen silahlar, mühimmatlar ve kaçakçılık şebekelerine yönelik operasyonel detaylar.
- Euronews Srbija:Belgrad’ın merkez ilçeleri Savski Venac ve Stari Grad’da gerçekleştirilen polis denetimleri.
- Radio Slobodna Evropa (Sarajevo):Saraybosna Ilidža’da çökertilen uluslararası göçmen kaçakçılığı ağı ve yabancı uyruklu organizatörler.
- Anadolu Agency / Balkan Basını:Sınır hatlarında yaşanan geri itmeler (pushback) ve Željka Cvijanović’in Hırvatistan’ın sert sınır politikasına yönelik açıklamaları.
