Avrupa’da 2026’nın İkinci Çeyreğine Damga Vuran Gelişmeler
Bu haber metni, Mixed Migration Centre’in (MMC) 22 Temmuz 2026 tarihinde yayımladığı, Nisan-Haziran 2026 dönemini kapsayan “Europe, Quarter 2, 2026” başlıklı Çeyreklik Karma Göç Güncellemesi’ne (QMMU) dayanılarak hazırlanmıştır. MMC’nin kendi metodolojik notuna göre bu güncellemeler, geniş bir ikincil kaynak yelpazesinden derlenmektedir; raporun odak ülkeleri İspanya, İtalya, Yunanistan ve Balkan göç rotası üzerindeki ülkelerdir.
Avrupa’da göç politikaları, 2026’nın ikinci çeyreğinde bir dizi kritik eşiği geride bıraktı. Danimarka Mülteci Konseyi bünyesindeki Mixed Migration Centre’in derlediği güncelleme, kıtanın hem yasal çerçevesinde hem de sahadaki uygulamalarda belirgin bir sertleşme eğilimine işaret ediyor.
AB Göç ve Sığınma Paktı ve Yeni Dönüş Sistemi Yürürlükte
Yıllar süren müzakerelerin ardından 12 Haziran 2026’da AB Göç ve Sığınma Paktı’nın uygulanmasına başlandı. Pakt; kısaltılmış sığınma prosedürleri, yeni kabul standartları, aile birleşimi ve çocuk koruması düzenlemeleri ile üye devletler arasında sığınmacı sorumluluğunun paylaşılmasını öngören bir “dayanışma mekanizması” getiriyor. Düzenleme ayrıca sınır dışı etme ve geri dönüş süreçlerini hızlandırmaya yönelik hükümler de içeriyor.
İnsan hakları örgütleri, bazı hükümlerin hükümetlerin sığınma kararlarını hızlı işleme koyma ve gözaltı kapasitesini genişletme imkânını artırabileceği yönünde endişelerini dile getirdi.
Bunu tamamlayan bir adımla, AB 17 Haziran 2026’da, düzensiz durumdaki üçüncü ülke vatandaşlarının sınır dışı edilmesine ilişkin kapsamlı bir sistem reformunu resmen onayladı. Yeni düzenleme, hükümetlerin kayıt dışı göçmenleri ve reddedilen sığınma başvurucularını sınır dışı etme kapasitesini önemli ölçüde genişletiyor; bu kapsamda üçüncü ülkelerde “geri dönüş merkezleri” (return hubs) kurulması da öngörülüyor.
Afganistan’a Sınır Dışı Etmelerde Taliban ile Temas
AB, Afgan vatandaşlarının sınır dışı edilmesine yönelik çabalarını artırarak, sınır dışı etme müzakereleri yürütmek üzere Taliban yetkililerini Brüksel’e davet etti. Bu adım, insan hakları örgütleri tarafından Taliban rejimini normalleştirme riski taşıdığı ve geri gönderilenlerin hayatını tehlikeye atabileceği gerekçesiyle kınandı.
İspanya’da Rekor Düzenli Statü Başvurusu
Nisan 2026’da kesinleşen ve başlangıçta yaklaşık 500.000 kayıt dışı göçmeni kapsaması öngörülen İspanya’nın af/düzenli statü programına, Haziran 2026 sonu itibarıyla 1 milyondan fazla kişi başvurdu — bu rakam, başlangıçtaki tahminin iki katından fazlasına ulaştı.
İtalya’da Aşırı Sağda Bölünme
Başbakan Giorgia Meloni’nin hükümeti, göç karşıtı söylemi “remigration” (geri göç) kavramı etrafında sertleştiren yeni bir aşırı sağ oluşum olan Futuro Nazionale‘nin yükselişiyle karşı karşıya. Bu gelişme, İtalyan siyasi sağının göç konusunda yeni bir parçalanma evresine girip girmediği tartışmalarını beraberinde getirdi.
Papa XIV. Leo’dan Akdeniz Çağrısı
Uluslararası Göç Örgütü (IOM) verilerine göre Akdeniz’de 2026 yılı, ölümler açısından yılın en ölümcül başlangıçlarından birine sahne oldu; ölü sayısı 1.000’e yaklaştı. Bu tabloya karşı Papa XIV. Leo, Kanarya Adaları ziyareti sırasında Avrupa’nın “vicdanına” seslenerek Akdeniz’in “işaretsiz bir mezarlığa” dönüşme riskine dikkat çekti. Papa, aynı mesajı Temmuz ayı başında gerçekleştirdiği Lampedusa ziyaretinde de yineledi.
Hırvatistan Sınırında Yeni Şiddet İddiaları
Al Jazeera’nin bir araştırmasına göre, Bosna Hersek’ten Hırvatistan’a geçmeye çalışan göçmen ve mülteciler, güvenlik güçlerinin elinde kötü muamele ve hak ihlallerine maruz kalmaya devam ediyor.
Ukraynalılara Yönelik Dayanışmada Azalma Endişesi
Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri Michael O’Flaherty, Mayıs 2026’da yayımladığı bir açıklamada, AB ve ulusal düzeyde Ukraynalılara yönelik acil durum düzenlemelerinin sona erdirilmesine dair tartışmaların yoğunlaştığını ve “yorgunluk” belirtilerinin arttığını vurguladı.
İngiltere-Fransa Sınır Anlaşması
Nisan 2026’da İngiltere, göçmenlerin Avrupa kıyılarından denize açılmadan önce yakalanıp sınır dışı edilmesini hedefleyen, üç yıllık ve 662 milyon sterlin tutarında yeni bir anlaşmayı Fransa ile imzaladı.
İsveç’te Tartışmalı “İyi Davranış” Yasası
İsveç parlamentosu Haziran 2026’da, göçmenlik kısıtlamalarını genişleten yeni bir yasa kabul etti. Yasa, belirsiz şekilde tanımlanan “toplumsal normları” ihlal ettiği değerlendirilen göçmenlerin sınır dışı edilebilmesine imkân tanıyan geniş kapsamlı bir “iyi davranış” hükmü içeriyor.
Southampton ve Belfast’ta Göçmen Karşıtı Şiddet
İngiltere’nin Southampton ve Belfast kentlerinde yaşanan iki ayrı olay, göçmen kökenli bireyleri doğrudan hedef alan, örgütlü aşırı sağ protestoları ve şiddet eylemlerini tetikledi.
İsviçre’de Nüfus Tavanı Referandumu Reddedildi
Aşırı sağcı İsviçre Halk Partisi’nin (SPP) öne sürdüğü, 2050 yılına kadar ülke nüfusunu 10 milyonla sınırlamayı öngören ve yabancı girişine kısıtlama getirmeyi gerektirecek referandum teklifi, Haziran 2026’da yapılan oylamada seçmenlerin %55’lik çoğunluğu tarafından reddedildi.
Kaynak: Mixed Migration Centre, “Europe, Quarter 2, 2026” (Quarterly Mixed Migration Update), yayım tarihi 22 Temmuz 2026, mixedmigration.org.
